1. Home
  2. Kennisbank
  3. Trust Center
  4. Organisatorische en praktische informatie

Incidenten en datalekken

Bijgewerkt op 30 Oct om 12.54 uur

Samenvatting

Op deze pagina lees je hoe Nedap omgaat met incidenten: hoe we de impact vaststellen, wanneer en via welke kanalen we communiceren, en wat je kunt verwachten als jouw organisatie is getroffen.


  • Bij functionele verstoringen communiceren we via het supportportaal.
  • Bij data-incidenten nemen we alleen contact op als jullie organisatie is getroffen.
  • We communiceren met de getroffen organisaties nadat we de impact zorgvuldig hebben vastgesteld.
  • Je ontvangt duidelijke instructies als actie nodig is.
  • In de meeste gevallen hoor je binnen 24 uur na afronding van de analyse van ons.  


Wil je een data-incident melden als privacycontactpersoon, stuur dan een supportticket. Ben je geen geregistreerd privacycontactpersoon, maar wil je wel een melding maken van een data-incident, stuur dan een mail naar: privacy@nedap-ons.nl of neem telefonisch contact op via: 085 - 2126220


Hoe we omgaan met incidenten

Wat is een incident?

Een incident is een ongeplande onderbreking van een dienst, een vermindering van de kwaliteit van een dienst, of een gebeurtenis die zou kunnen leiden tot een onderbreking of vermindering van de kwaliteit van een dienst (Service Level Agreement (SLA), artikel 1).

Onze aanpak

Zodra een incident wordt gedetecteerd, bepalen Support en de betrokken teams samen de impact. We stellen de impact voorlopig vast en voeren vervolgens verdiepend onderzoek uit, zodat we jullie bij de melding direct de juiste en volledige informatie kunnen geven, conform de SLA (artikel 6).

  • Bij een functionele verstoring werkt het development team aan de oplossing. Jullie ontvangen gedurende het incident regelmatige updates via het Supportportaal, ook als er nog geen nieuws is.
  • Bij een data-incident werkt het development team aan de oplossing en stellen we tegelijkertijd vast welke organisaties er getroffen is en welke gegevens betrokken waren. Het onderscheid tussen hoog-risicogegevens (zoals medische dossiers) en andere gegevens is bepalend voor de vervolgstappen. We communiceren als de analyse volledig is, zodat jullie van ons de juiste en volledige informatie ontvangen over het incident. We informeren alleen getroffen organisaties.

Aanvullende aanpak bij cyberincidenten

Een cyberincident kan zowel een functionele verstoring als een data-incident veroorzaken. We richten ons eerst op het indammen van de aanval en vervolgens op het wegnemen van de oorzaak en de toegang van de aanvaller. Voor de afhandeling zijn draaiboeken beschikbaar. We gebruiken interne en externe onderzoeksbronnen en kunnen externe deskundigen inschakelen.

Wanneer de impact of complexiteit daarom vraagt, wordt de afhandeling breder gecoördineerd door een incidentcoördinator en wordt het verantwoordelijke management betrokken. Als het incident zich ontwikkelt tot een crisis, wordt de crisisorganisatie van Nedap ingeschakeld.

We werken aan veilige hervatting van de dienstverlening. Herstel maakt eventuele gegevensdiefstal niet ongedaan.

Nedap beschikt over een cyberverzekering die passende dekking biedt in het geval van een incident.


Via welk kanaal ontvangen jullie bericht?

  • Functionele verstoringen worden gemeld via het Supportportaal.
  • Data-incidenten worden per e-mail gecommuniceerd aan de geregistreerde privacycontactpersonen van jullie organisatie.

Timing van communicatie

  • Bij een functionele verstoring informeren we jullie zo snel mogelijk via het Supportportaal.
  • Bij een data-incident is onze verplichting om jullie zonder onredelijke vertraging te informeren zoals afgesproken in de Verwerkersovereenkomst (artikel 5 lid 3). In de praktijk hanteren we 24 uur als richtlijn, gemeten vanaf het moment dat het onderzoek is afgerond. Daarbij houden we rekening met de stand van zaken: als het data-incident op vrijdag als voldoende onder controle wordt ingeschat, melden we maandagmorgen, zodat organisaties aan hun eigen meldplicht kunnen voldoen. Is de situatie onduidelijk of kan het risico groot zijn, dan informeren we eerder.
    Wie we informeren hangt af van de aard van het incident. We informeren privacycontactpersonen van de getroffen organisaties altijd over een data-incident. Als er daarnaast ook nog een handeling in de applicatie moet worden uitgevoerd, informeren we de functioneel beheerder van de getroffen organisatie ook. Als we de functioneel beheerder ook informeren over het incident, communiceren we dat aan de privacycontactpersoon.

Opvolging via het Supportportaal

Op het Supportportaal publiceren we meldingen in de categorieën Verstoringen en Veel gemelde problemen. De categorie geeft aan hoe we de situatie opvolgen en welke communicatie jullie kunnen verwachten.

  • In de categorie Verstoringen publiceren we meldingen over situaties waarvoor we het incidentproces volgen. Daarbij richten we ons op het zo snel mogelijk herstellen van de dienstverlening. We informeren jullie zodra relevante nieuwe informatie beschikbaar is. Na afloop publiceren we altijd een afsluitende terugkoppeling (postmortem) met de oorzaak, impact, genomen maatregelen en eventuele verbeteracties, voor zover bekend en relevant. Bij een oorzaak die geheel of gedeeltelijk buiten de directe invloed van Nedap ligt, kan deze terugkoppeling beperkter zijn.
  • In de categorie Veel gemelde problemen publiceren we bekende bugs en andere bekende problemen die meerdere klanten raken. Is voor de oplossing een update nodig? Dan verwachten we deze mee te nemen in het eerstvolgende onderhoudswindow, tenzij we in de melding anders aangeven. We werken de melding bij zodra relevante nieuwe informatie beschikbaar is, bijvoorbeeld als de verwachte oplossing of planning verandert.

Een melding kan van categorie veranderen als nieuwe informatie of een verandering in de impact daar aanleiding toe geeft. We lichten dan toe waarom dit gebeurt en wat dit betekent voor de verdere communicatie en opvolging.

Als je een data-incidentmelding hebt ontvangen

Wat staat er in de melding?

Als jullie een melding ontvangen, bevat die:

  • Een beschrijving van wat er is gebeurd, over welke periode en welke gegevens betrokken waren
  • De maatregelen die Nedap heeft genomen
  • Een toelichting op de mogelijke impact voor jullie organisatie
  • Wat jullie kunnen of moeten doen, afhankelijk van jullie rol. Hieronder staan de verschillende opties beschreven. 

Wat kunnen jullie doen?

  • Bewaar de melding: deze kan relevant zijn als documentatie voor je eigen dossiervoering of bij een eventuele AP-melding.
  • Neem contact op via het supportportaal als je aanvullende vragen hebt over de impact voor jullie organisatie.


Als jullie zorgorganisatie als verwerkingsverantwoordelijke optreedt


  • Beoordeel welke risico's er zijn voor de betrokkenen: op basis van de informatie die Nedap verstrekt, kunnen jullie een risicoinschatting maken en de betrokkenen informeren indien nodig. Bekijk bijvoorbeeld de adviezen van de Autoriteit Persoonsgegevens om deze informatieplicht vast te stellen.
  • Beoordeel je eigen meldplicht als jullie als verwerkingsverantwoordelijke betrokken zijn: op basis van de informatie die Nedap verstrekt, kunnen jullie bepalen of je melding doet bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Het 72-uursvenster begint op het moment dat jullie het bericht van ons ontvangen (AVG, artikel 33 lid 1).


Achtergrond: data-incidenten en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)

Wat is een data-incident?

Een data-incident is een inbreuk op de beveiliging van persoonsgegevens waarbij de vertrouwelijkheid, integriteit of beschikbaarheid van gegevens in het geding is. Nedap beoordeelt per geval of hiervan sprake is en legt dit vast in het interne incidentregister. Daarin wordt voor elk incident vastgelegd:


  • de aard van de inbreuk — waren gegevens ingezien, verloren of tijdelijk onbeschikbaar?
  • de omvang — hoeveel klanten, cliënten of eindgebruikers zijn geraakt?
  • de oorzaak en het bredere risico voor vergelijkbare situaties in het systeem
  • Nedap's rol: verwerker, verwerkingsverantwoordelijke of gezamenlijk verwerkingsverantwoordelijke
  • de genomen maatregelen en structurele verbeteringen
  • of er een melding is gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP)


Niet elk data-incident leidt tot externe communicatie. We informeren alleen als een data-incident waarschijnlijk tot een hoog risico voor de rechten en vrijheden van de betrokkenen leidt. Als we hier twijfels over hebben, bijvoorbeeld door ontbrekende informatie aan onze kant, informeren we ook.


Wat gebeurt er nadat het incident technisch is opgelost?

Bij data-incidenten doen we eerst grondig onderzoek. We nemen alleen contact op als jullie organisatie daadwerkelijk geraakt is. Zo voorkomen we onnodige onrust en zorgen we dat jullie direct de juiste informatie ontvangen.


Op basis van die analyse besluit Nedap of de privacycontactpersoon van de getroffen organisatie wordt geïnformeerd en of er een meldplicht aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) aan verbonden kan zijn. Deze beslissing leggen wij ook vast in ons interne incidentregister.


Wij kiezen er bewust voor om een lijst met betrokken dossiers niet automatisch te versturen. Als jullie organisatie door een data-incident is geraakt, vragen wij privacycontactpersonen om deze lijst op te vragen zodat deze bij de juiste personen terechtkomen. Zodra dat verzoek is gedaan, stellen wij de lijst beschikbaar via een beveiligd kanaal, zoals Cryptshare of Freshdesk.

Zo delen wij gevoelige persoonsgegevens alleen met ontvangers die deze informatie actief nodig hebben voor de opvolging van het incident. Daarmee beperken wij het risico dat gegevens terechtkomen bij personen die er geen actie op hoeven of kunnen ondernemen. Deze werkwijze helpt ons om persoonsgegevens zorgvuldig, doelgericht en passend beveiligd te verwerken.


Verwerker of verwerkingsverantwoordelijke

  • Als verwerker (Ons®  Suite, Luna, MediKIT): Nedap stelt de informatie samen die jullie als verwerkingsverantwoordelijke nodig hebben om zelf te beoordelen hoe de opvolging eruit ziet en of melding bij de AP vereist is. Het samenstellen van die informatie — welke organisaties zijn geraakt, welke gegevens, over welke periode — is de voornaamste reden waarom communicatie tijd kost. Eventuele extra informatie die hiervoor nodig is wordt ook door Nedap verstrekt. De verwerkingsverantwoordelijke doet de eventuele melding bij de AP.
  • Als verwerkingsverantwoordelijke (Nedap of Caren): Nedap stelt de informatie samen om te beoordelen hoe de opvolging eruit ziet en of melding bij de AP vereist is. Omdat de gebruikers van Caren mogelijk vragen stellen aan de zorgorganisatie waar zij in zorg zijn, is het uitgangspunt dat we de privacycontactpersoon informeren over het data-incident. Jullie hebben in deze situatie hierin geen formele AVG-rol. Nedap doet de eventuele melding bij de AP.
  • Als gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijke (Caren): Nedap en organisatie stellen de informatie samen die nodig is om te beoordelen hoe de opvolging eruit ziet en of melding bij de AP vereist is. Hierbij zijn Nedap en jullie gezamenlijk verwerkingsverantwoordelijk. De primaire inbreukcoördinator doet de eventuele melding bij de AP. Dit kan Nedap of de andere verwerkingsverantwoordelijke zijn, afhankelijk van de situatie zoals die uiteen zijn gezet in de overeenkomst (zie Aansluitovereenkomst, artikel 5) van Caren.

Achtergrond: data-incidenten en de Cyberbeveiligingswet

Naast de AVG kan ook de Cyberbeveiligingswet (Cbw) van toepassing zijn. Dat kan ook als er geen persoonsgegevens bij een incident betrokken zijn. Soms gelden de Cbw en de AVG allebei.

Als een incident volgens de Cbw significant is, melden we dit binnen de wettelijke termijnen. Kan het incident gevolgen hebben voor onze dienstverlening? Dan informeren we de getroffen organisaties zo snel mogelijk. We delen wat we weten en wat jullie eventueel zelf kunnen doen.
Jullie beoordelen zelf of het incident voor jullie organisatie onder de Cbw gemeld moet worden. De informatie van Nedap helpt daarbij, maar vervangt jullie eigen beoordeling en melding niet.

Meer over de Cbw en wat deze wet voor zorgorganisaties betekent, lees je op de pagina Cyberbeveiligingswet (Cbw).